Dutch: Cursus methodologie voor aardrijkskundeleraren
 | In het ENGIE-project wordt, naast andere acties, een online cursus georganiseerd voor wis-, natuurh - en aardrijkskundeleraren van middelbare scholen. Het doel van de cursus is hen te leren hoe ze op een aantrekkelijke manier les kunnen geven in geowetenschappen. De cursusmodules zullen online beschikbaar zijn van november 2021 tot het einde van het project (december 2022). De voertaal van de cursus is Engels. |
|---|
Hoewel het van vitaal belang is voor ons leven, is geowetenschappen geen kernvak in het openbaar onderwijs. Als jongeren echter al op jonge leeftijd kennismaken met de processen van de aarde en de invloed van de mens op onze planeet, zullen zij leren om kritisch en verantwoordelijk na te denken als zij volwassen burgers, professionals, ambtenaren en/of beleidsmakers worden.
Deze cursus concentreert zich op enkele specifieke onderwerpen van de geowetenschappen die tegenwoordig zeer relevant en interessant zijn. Mensen van alle leeftijden kunnen hierop aansluiting vinden, zowel in hun dagelijks leven als wat betreft algemene kennis. De presentaties en het lesmateriaal zijn gestructureerd rond deze onderwerpen en vormen thematische modules. Het doel is om natuurkundeleraren van kennis over het gegeven thema te voorzien en ideeën te geven over hoe ze dit op een boeiende manier kunnen presenteren aan middelbare scholieren.
Hieronder vindt je de cursusmodules over klimaatverandering, geothermische energie, minerale grondstoffen, natuurgevaren, onderwijsmethoden voor geowetenschappen, en genderaspecten van het onderwijs in geowetenschappen.
Om toegang te krijgen tot de inhoud, kun je hier inloggen of een account aanmaken, als je dat nog niet hebt gedaan. Open vervolgens een module en klik op ‘Enrol me’ onderaan de modulebeschrijving.
Klimaatverandering
In de afgelopen tien jaar is Europa geconfronteerd met een sterke stijging van de uitgaven voor rampenbestrijding en aanpassing aan noodsituaties, als gevolg van de toegenomen ernst en frequentie van natuurverschijnselen in verband met klimaatverandering. De plaatselijke gevolgen van de vernietiging van leefgebieden in combinatie met de eindige beschikbaarheid van zoet water en de voedselschaarste, zetten de beschikbare ecologische ruimte sterk onder druk. Er bestaat brede belangstelling voor het beoordelen van de risico's en kwetsbaarheden van klimaatverandering, aangezien deze al hebben geleid tot vele effecten op milieusystemen en de samenleving, waaronder het ontwrichten van veiligheid. Temperatuurstijgingen hebben geleid tot vernietiging van leefgebieden, verzuring en massaal verlies van voedingsstoffen in afvloeiend regenwater. Zoetwatersystemen zijn bijzonder kwetsbaar voor klimaatverandering door hun geïsoleerde ligging en fysieke fragmentatie binnen het aardse landschap en, wat nog belangrijker is, door de niet-duurzame exploitatiepraktijken van de mens binnen hun stroomgebieden. Veranderingen in klimaat- en neerslagpatronen beïnvloeden de natuurlijke bossen, de landbouw en de voedselzekerheid.
Het huidige IPCC-rapport vestigt onze aandacht op de toekomst met de verwachte stijging van de temperaturen. De huidige maatregelen zijn echter onvoldoende om de gevolgen van het verleden te herstellen. Er zijn drastisch nieuwe denkwijzen en benaderingen nodig om een duurzame toekomst voor de volgende generaties veilig te stellen zonder iemand achter te laten. In deze module worden voorbeelden gegeven van de gevolgen van klimaatverandering en worden er methodes van potentiële mitigatie en aanpassing besproken.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Malgorzata Drwila EAGE/EFG 2019
Geothermische energie
Geothermische energie verwijst naar de inwendige warmte van de aarde. Als energiebron staat het algemeen bekend om zijn betrouwbare, weersonafhankelijke en hernieuwbare aard. Het wordt in vele landen algemeen gebruikt voor de opwekking van elektriciteit en voor warmtetoepassingen, waaronder warmtepompen. Tegelijkertijd levert geothermische energie aanzienlijke sociaaleconomische en milieuvoordelen op in vergelijking met andere energiebronnen.
Geothermische energie is afkomstig van de inwendige warmte van de aarde, die voornamelijk ontstaat door het verval van radioactieve elementen. De warmte stroomt naar de oppervlakte en vormt voor ons een grote bron van energie. De temperatuur neemt toe met de diepte, maar niet in een uniform tempo. De verhouding tussen de toename van de warmte en de diepte (geothermische gradiënt) is hoger op plaatsen waar de aardkorst dunner is en de warmtebron dichter bij de oppervlakte ligt. Deze plaatsen bieden goede mogelijkheden om geothermische energie te benutten, maar geothermie is een enorme, praktisch onuitputtelijke energiebron die overal ter wereld aanwezig is. In deze module worden de basisconcepten van geothermische energie en het gebruik en de classificatie ervan geschetst. Potentiële meer complexe, innovatieve toepassingen, zoals het combineren van energieproductie met metaalwinning, worden ook besproken.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Tamás Miklovicz (voor LPRC in 2018). Strokkur, IJsland.
Minerale grondstoffen
Minerale grondstoffen zijn minerale bestanddelen van de aardkorst die een economische waarde hebben. Het veiligstellen van een duurzame aanvoer van grondstoffen is een belangrijke prioriteit voor de economie. Zij vormen een sterke industriële basis en produceren een breed scala aan goederen en toepassingen die in het dagelijks leven en in moderne technologieën worden gebruikt. Grondstoffen zijn met name van cruciaal belang voor de ontwikkeling van moderne milieuvriendelijke technologieën. Zonder grondstoffen zouden er geen smartphones, laptops of auto's zijn.
De soorten minerale grondstoffen zijn ertsen, industriële mineralen, kostbare mineralen, mineralen voor de bouw en fossiele energiebronnen. Van de ertsen maken we metalen. Industriële mineralen worden voor allerlei doeleinden gebruikt, zoals de productie van cement of kunstmest. In deze module worden voorbeelden gegeven van bepaalde metaalhoudende minerale bronnen en bouwmaterialen. Ook het beheer van mijnafval en toekomstige richtingen van de mijnbouw komen aan de orde.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Camille Thomasset, EAGE/EFG 2019, The Solution of the Student Hammer in the 21st Century
Natuurgevaren
Natuurgevaren worden veroorzaakt door natuurverschijnselen zoals aardverschuivingen, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, stormen, tsunami's, droogte en overstromingen. Natuurverschijnselen doen zich voor met onregelmatige tussenpozen en in wisselende intensiteit. Er zijn regio's en plaatsen die meer risico lopen dan andere, afhankelijk van factoren zoals geologie, topografie en de nabijheid van woongebieden en infrastructuur bij gevarenbronnen. Natuurgevaren kunnen onderling samenhangen en wereldwijde gevolgen hebben. Natuurgevaren leiden vaak tot rampen. Het risico van een natuurgevaar is recht evenredig met de bevolkingsdichtheid in het gebied dat kwetsbaar is voor het gevaar. Naarmate onze wereld zich ontwikkelt, zullen steden groeien, zal de bevolking toenemen en zal bijgevolg de blootstelling van levens en eigendommen aan rampen toenemen, zij het niet gelijkmatig. Hoewel de blootstelling zal toenemen, kunnen een goede beleidsuitvoering en de toepassing van wetenschap en technologie zorgen voor een vermindering van risico en kwetsbaarheid.
In deze module worden verschillende soorten natuurgevaren geïntroduceerd en worden aanbevelingen gedaan voor het onderwijzen van en communiceren over deze verschijnselen.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Alabi Adeducfemi, EAGE/EFG 2016, Erosion vs Geomatics.
Onderwijsmethoden voor geowetenschappen
Geowetenschappen is een geïntegreerde wetenschap die wiskunde, aardrijkskunde, biologie, scheikunde en natuurkunde samenbrengt aangezien ze allemaal te maken hebben met de werking van het systeem van de aarde. Door leerlingen te betrekken bij het leren over de aarde worden probleemoplossende en kritisch denkende vaardigheden ontwikkeld en wordt het belang van een loopbaan in de natuurwetenschappen, technologie, engineering en wiskunde (science, technology, engineering, and maths oftewel STEM) voor de maatschappij benadrukt.
Door lessen aan te vullen of te vervangen met oefeningen in de klas kunnen studenten nadenken over de informatie uit de les en samen leren. Actieve betrokkenheid van studenten is belangrijk voor zowel het leren van de inhoud als het verbeteren van hun houding ten opzichte van wetenschap. In deze module worden enkele tips gegeven voor activiteiten die een aanvulling kunnen vormen op de bestaande methodes. Ook worden enkele basisonderwerpen van de geologie gepresenteerd, met ideeën over hoe je hierover op een interessante en aantrekkelijke manier les kunt geven.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Ahmad Gholami EAGE/EFG 2018, Class in the desert
Genderaspecten in de geowetenschappen
Het genderpatroon in de geowetenschappen en de aanverwante technische sectoren is onevenwichtig. Het wordt over het algemeen gekenmerkt door mannelijke stereotypen in bijna elke bedrijfssector die te maken heeft met geowetenschappen, en op alle niveaus binnen organisaties (met name in het hogere management). Studies bevestigen echter dat divers samengestelde teams, ook en vooral als het om geslacht gaat, creatiever en innovatiever zijn. De geringe participatie van vrouwen in de grondstoffensector heeft niet alleen een negatieve invloed op hun eigen sociaaleconomische status, maar ook op de ontwikkeling van bedrijven en zelfs op de economie van landen.
In deze module wordt een korte inleiding in de gendertheorie gegeven met enkele belangrijke elementen die betrekking hebben op de geowetenschappen. De nadruk ligt op enkele theoretische basisbegrippen, zoals het verschil tussen sociale sekse en biologische sekse en de historische en culturele context van sekse. Met betrekking tot geowetenschappen worden de genderverschillen in het geo-onderwijs in Europa geschetst en vergeleken met exacte/technische gebieden in het algemeen. Er worden ook aanbevelingen gedaan voor de ontwikkeling van strategieën om gendergelijkheid te bereiken in het onderwijs en de werkgelegenheid op het gebied van geowetenschappen en aanverwante technische vakgebieden, en hoe inclusief onderwijs kan worden aangeboden.
Als je het nog niet hebt gedaan: maak een account aan, log in en klik op de ‘Enrol me’-knop onder het kopje Self enrolment (learner) om toegang te krijgen tot de inhoud!
Coverfoto: © Aurelian Roeser EAGE/EFG 2019